TiensTiens

(foto: Nathalie Decoene )

De onveilige en drukke verkeersknoop aan de Dampoort schreeuwt al lang om een oplossing. De bouw van een nieuw stadsdeel aan de Oude Dokken zal voor bijkomend verkeer zorgen. Iedereen lijkt het er over eens dat één verkeerstroom uit de knoop gehaald moet worden. De vraag is echter hoe: met een viaduct of een tunnel? Een eenvoudige vraag die – zoals men in Antwerpen weet – echter veel stof kan doen opwaaien.

“Op dit moment is er nog helemaal niets beslist”, zegt Iris Van den Abbeel, de programmaregisseur van het Scharniergebied waarvan de Dampoort deel uitmaakt. “Er is wel afgeweken van de tunnel omwille van de kostprijs.” Op dit moment brengt de stad alle betrokken partijen, waaronder de NMBS en de Lijn, opnieuw samen. Nu het project aan Gent-Sint-Pieters op kruissnelheid zit, willen zij ook werk maken van de Dampoort. Maar het is onduidelijk wat er precies op tafel ligt. De Gentse N-VA’er Peter Dedecker maakt zich zorgen over een mogelijk viaduct aan de Dampoort: “Ik denk dat we ten allen tijde een Lange Wapper in het klein moeten vermijden. Die zou de stad verminken en zorgen voor nog meer lawaaioverlast, trillingen en stof. Met een viaduct zou het verkeersgeluid op dezelfde hoogte als de spoorweg komen, waardoor die buffer richting Sint-Amandsberg wegvalt”.

Openbaarheid van Bestuur

Om meer inzicht te krijgen in waarom de tunneloptie volgens schepen Temmerman “vrijwel zeker opgeborgen is”, vroeg Dedecker inzage in het rapport waarin die mogelijkheid onderzocht werd. Het kabinet van de stadssecretaris reageerde eerst nogal afwijzend, maar na contact met de bevoegde dienst werd Dedecker uitgenodigd om de studie te komen inkijken. Tiens Tiens ging mee. Programmaregisseur Iris Van den Abbeel legt uit dat de verkeersknoop aan de Dampoort al verschillende keren onderzocht werd: “Eind de jaren 1990kregen de studiebureaus Technum en Signum de opdracht om de verkeerssituatie aan de Dampoort te onderzoeken en mogelijke oplossingen te suggereren. Naast de stad Gent waren de opdrachtgevers De Lijn, de NMBS en het Agentschap Wegen en Verkeer”. Technum en Signum onderzochten de mogelijkheid van een ‘tunnel’ voor het doorgaand verkeer op de ring R40. Voor die tunnel werd een traject langs de treinsporen en parallel met de Kasteellaan tot aan de Afrikalaan uitgetekend.

In tegenstelling tot wat het woord ‘tunnel’ suggereert zou het traject grotendeels open zijn (weliswaar ingegraven), op de kruising met de wegen aan de Dampoort en een fietserdoorsteek na. Schepen Temmerman benadrukt dat de stad een alternatief zoekt voor de tunnel “enkel en alleen wegens de kostprijs, en niet om technische redenen want die zouden altijd wel oplosbaar zijn". De totale kostprijs van het tunnelproject wordt volgens de studie, die in 2008 nog geüpdate werd, geschat op 34.724.000 Euro. Dat vinden de partners te duur en bovendien vereist het traject onteigeningen. Het idee van een viaduct aan de Dampoort is een mogelijkheid die al onderzocht werd door het Nederlandse architectenbureau OMA in hun stadsontwerp voor de Oude Dokken. Zij bogen zich ook over de verkeersituatie aan de Dampoort en stelden voor om de stadsring R40 langs de spoorweg achter de Oude Dokken te laten lopen en via de Handelsdokbrug aan te sluiten op de Muidelaan. Zo worden de Kasteellaan en Dok Zuid en Noord ontlast en komen de Oude Dokken dichter bij de stad te liggen.

De daad bij het woord?

Echter, bij de omzetting van het stadsontwerp naar een concreet ‘ruimtelijk uitvoeringsplan’ voor de herontwikkeling wordt de mobiliteitsituatie in de omgeving van de Oude Dokken er uiteindelijk van losgekoppeld. Het Gentse schepencollege keurde op 20 april een voorontwerp goed waarin de concrete realisatie van de Handelsdokbrug, het verleggen van de stadsring R40 en de heraanleg van de Dampoort niet mee opgenomen worden. De experts van de Gemeentelijke Commissie Ruimtelijke Ordening (GECORO) stellen zich de vraag “of dit wel te verantwoorden is”. Terecht, zo blijkt, want de stad voorziet aan de Dampoort minimaal een 1200-tal nieuwe wooneenheden en wat kantoren, publieke dienstverlening en lokale kleinhandel. Dat zal onvermijdelijk voor bijkomend verkeer aan de Dampoort (maar ook in de Muide) zorgen. Philippe Van Wesenbeeck, diensthoofd Stedenbouw en Ruimtelijke Planning, verdedigt zich: “Het opgemaakte mobiliteitseffectenrapport (MOBER) stelt dat de mobiliteitseffecten van het Oude Dokken project niet problematisch zijn. De MOBER werd opgemaakt door een extern studiebureau. We mogen er dan ook van uit gaan dat die resultaten wetenschappelijk correct zijn. Als de GECORO hier niet akkoord mee gaat, moet ze dit ook wetenschappelijk staven”. Schepen Temmerman wijst er op dat ze voor de herinrichting van de Dampoort “afhankelijk is van de onderhandelingen met de NMBS en De Lijn, maar dat beide partners laten weten hebben hier werk van te willen maken”. Wat de Handelsdokbrug betreft, argumenteert Temmerman dat de brug al gepland was voor het Oude Dokkenproject en dat de stad hiervoor afhankelijk is van het Vlaams Gewest en de onderhandelingen met de firma Christeyns. “De concrete projecten zullen wel extra druk creëren op de realisatie van die brug”, aldus Temmerman.

Het probleem blijft dat de problematische verkeerssituatie aan de Dampoort losgekoppeld wordt van de herontwikkeling van de Oude Dokken. Bovendien is het onduidelijk waar er nu precies over gediscussieerd wordt. De tunneloptie lijkt niet langer op de politieke agenda te staan wegens te duur, maar tegelijkertijd benadrukt de stad dat er absoluut nog niets beslist is. De stad is ook bijzonder voorzichtig in haar communicatie over deze zaak, getuige de moeilijkheid voor het brede publiek om toegang te krijgen tot de conclusies van de tunnelstudie. Het zou beter zijn dat het stadsbestuur zo snel mogelijk open communiceert over de verschillende mogelijke oplossingen voor de verkeersknoop aan de Dampoort en duidelijk aangeeft wanneer en hoe de Gentse bevolking zich zal kunnen uitspreken over die oplossingen.

Stijn Oosterlynck